کنترل و صنعت 4

توجیه اقتصادی سیستم ماشین بینایی

برای درک ضرورت وجود ماشین بینایی در یک کارخانه بهتر است به بررسی یک مثال بپردازیم ، در این مثال قرار است در یک فرآیند تولیدی که عمل بازرسی قبلا توسط نیروی انسانی انجام می گرفته است اینک توسط سیستم ماشین بینایی انجام گیرد. در اینجا فرض می کنیم که بجای خرید تجهیزات ترجیحا اجاره شوند تا بدین ترتیب محاسبات هزینه ساده تر گردند. داده ها عبارتند از :

1.      کارخانه به صورت یک شیفت و 40 ساعت در یک هفته کار می کند. میزان تولید 1000 محصول در ماه می باشد.

2.      میزان خطای بازرسی توسط نیروی انسانی یک عیب در ساعت بوده و در حالی که اگر از ماشین بینایی استفاده شود این مقدار  خطا برابر صفر خواهد بود.

3.      هزینه بر طرف نمودن قطعه معیوب در صورتی که تشخیص داده نشود و کارهای بعدی بر روی آن انجام گیرد، معادل 10 دلار به ازای هر قطعه خواهد بود.

4.      هزینه اجاره سیستم ماشین بینایی 2000 دلار در ماه بوده و هزینه بکارگیری آن 100 دلار در ماه خواهد بود.

5.      مزد کارگر بازرس 8 دلار در  ساعت ، هزینه های جانبی %24 ، هزینه های بالاسر %60 و ساعت کار ماهانه 172 ساعت می باشد.

6.      شخصی که قرار است جایگزین شود 55 ساله و دارای 17 سال سابقه کار می باشد.

7.      تعدادکارگران در بخش بازرسی معادل 60 نفر می باشند. نرخ تغییر کارگری (بازنشستگی) %12 و نرخ بیماری %1 در سال می باشد.

 

حل مساله

ابتدا هزینه اجاره و نگهداری سیستم ماشین بینایی به ازای واحد محصول محاسبه می شود :

 تعداد محصول در ماه / (%160 × هزینه اجاره و نگهداری در ماه) = هزینه به ازای واحد

قطعه / دلار   3.36=1000/(%160*(100+2000))

محاسبه اجرای بازرسی توسط نیروی انسانی شامل دو بخش هزینه های کارگری و هزینه های مربوط به تصحیح قطعه معیوب که بدلیل خطای کارگری حاصل شده است می باشد:

هزینه های کارگری :

8 دلار	دستمزد ساعتی
1/92 دلار	هزینه های جانبی (%24)
مجموع92/9 دلار
5/95 دلار	هزینه های بالاسر (%60)
ماه / دلار 2729 = ساعت / دلار 78/15	هزینه های کارگری مجموع
دلار / قطعه 73/2 = 1000/2729	هزینه به ازای واحد محصول

 

هزینه های مربوط به تصحیح قطعه معیوب عبارت است از :

10 دلار	هزینه مستقیم تصحیح عیب
6 دلار	هزینه های بالاسر (%60)
دلار / قطعه معیوب 16 دلار	مجموع هزینه تصحیح

 

با توجه به اینکه خطا یکبار در ساعت اتفاق می افتد و در ماه 172 ساعت کاری وجود دارد، مجموعا 172 قطعه معیوب بطور متوسط در هر ماه وجود خواهد داشت :

دلار در ماه 2752 = دلار 16 ×(قطعه معیوب در ماه) 172

قطعه  / دلار 76/2 =  هزینه تصحیح به ازای قطعه

لذا هزینه های بازرسی توسط نیروی انسانی عبارت خواهد بود از :

قطعه / دلار 49/5 = 76/2 + 73/2

برای مقایسه مقدار تفاوت، هزینه های ماشین بینایی را از هزینه های مربوط به بازرسی توسط نیروی انسانی کم کرد تا مقدار صرفه جویی احتمال مشخص گردد. با ضرب نمودن عدد بدست آمده در تعدادقطعه در سال، صرفه جویی سالانه مشخص خواهد شد.

 

-         5/49	هزینه بازرسی توسط کارگر به ازای هر قطعه
3/36	هزینه بازرسی توسط ماشین بینایی به ازای هر قطعه
2/13	مقدار صرفه جویی

صرفه جویی به ازای واحد محصول × تعداد قطعات در سال = صرفه جویی مستقیم

 سال / دلار 25560= 13/2 ×12000 =

با مشخص شدن هزینه های مستقیم ناشی از جایگزینی سیستم ماشین بینایی سایر هزینه ها از قبیل استفاده از کارگران بخش بازرسی به سایر قسمت ها و ... قابل محاسبه می باشند.